Onthulling solargraphs: 23 december

Op vrijdagavond 23 december a.s. worden er vanaf 19.30 uur minstens honderd zogenaamde blikjescamera's geopend die een half jaar lang ergens in Zeeland zijn opgehangen om de baan van de zon langs de hemel vast te leggen.

Op 21 december is het de kortste dag en gaan de dagen daarna weer lengen. Hoog tijd dus om te kijken of er in de zonneblikjes vanwege de slechte zomer nu echt zo weinig zonlicht is opgevangen, of dat het allemaal wel meevalt.

Na de succesvolle onthulling van de eerste Zeeuwse Solargraph in de tuin van het Zeeuws Archief eind december 2010, kwamen er wekelijks belangstellenden op de sterrenwacht om zo'n zonneblikje aan te schaffen. Hiermee kan iedereen in de eigen achtertuin een wetenschappelijk experiment uitvoeren, namelijk het vastleggen van de beweging van de zon langs de hemel om bijvoorbeeld het aantal uren zonneschijn gedurende een half jaar uit te rekenen.

Een zonneblikje bestaat uit een leeg limonade of bierblikje met daarin een velletje lichtgevoelig fotografisch papier. Gedurende een belichtingstijd van zes maanden wordt de omgeving en de baan van de zon tussen het hoogste punt op 21 juni en het laagste punt op 21 december vastgelegd. Op de sterrenwacht worden de blikjes geopend en het resultaat via scanner en computer zichtbaar gemaakt. Ieder blikje bevat een unieke fotografische opname. Toen we in juni jl. de zonneblikjes openden was goed te zien dat we toen het zonnigste voorjaar sinds 100 jaar hadden meegemaakt.

De blikjescamera of pinhole camera (door iedereen zelf te maken of voor 5 euro verkrijgbaar bij de Volkssterrenwacht) bestaat uit een blikje waarin met een speld een minuscuul gaatje is geprikt. Dit werkt als een optische lens: het omgevingsbeeld wordt omgekeerd geprojecteerd in de binnenkant van het blikje, op de zijde tegenover het gaatje. Daar wordt het beeld opgevangen door een velletje fotopapier. Solargraphy komt van de woorden 'solar' = zon, en 'graphy' = schrijven. In de zomer beschrijft de zon een hoge baan boven de horizon en in de winter een lage baan. Dat komt door de schuine stand van de aardas ten opzichte van de zon. Iedere dag vanaf 21 december (kortste dag) wordt de zonnebaan iets hoger.

Wilt u ook meedoen met dit project? Kom dan op vrijdagavond een blikjescamera halen op de sterrenwacht. De kosten bedragen slechts vijf euro. Vanaf 21 december gaat de zon weer stijgen en kan een nieuwe opname van zes maanden worden gestart.

solargraph-klein_blikje_15 juli-23dec2010-fotojankoeman

 

 
De Maan vandaag